Een AI-vindbaarheidscheck laat in tien minuten zien of een AI-assistent jouw site kan lezen, citeren en begrijpen. Slechts 1,5% van de 500 populairste Nederlandse websites heeft daarvoor de juiste structuur op de homepage staan, terwijl bezoekers die via een AI-aanbeveling binnenkomen 4 tot 5 keer zo vaak kopen als bezoekers via Google.
De check gaat dus niet over of jouw teksten goed zijn. Het gaat over drie technische signalen die bepalen of een AI jou kan citeren, en die de meeste sites nooit bewust hebben ingesteld. Hieronder leggen we uit wat die signalen zijn, hoe je ze controleert, en wat het je kost als ze niet kloppen.
- Slechts 1,5% van de 500 populairste NL-sites heeft FAQ-schema op de homepage (eigen Writgo-onderzoek)
- 21% van de bereikbare NL-domeinen blokkeert minstens één AI-crawler in robots.txt
- AI-bezoekers converteren gemiddeld 4 tot 5 keer beter dan bezoekers via Google organisch
- 62% van de bronnen in Google AI Overviews staat niet meer in de Google-top-10
- De gemiddelde score op de gratis Writgo AI-citatie-check is 43 van de 100
Waarom een AI-vindbaarheidscheck geen contentaudit is
De meeste ondernemers die voor het eerst nadenken over AI-vindbaarheid stellen zichzelf de verkeerde vraag. Niet 'heb ik goede content?' maar 'mag een AI mijn site eigenlijk wel lezen?' is wat een AI-vindbaarheidscheck als eerste meet. Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen blijkt dat 21% van de bereikbare sites minstens één AI-crawler blokkeert in robots.txt, en daarmee onzichtbaar wordt voor die AI-assistenten. Dat is bijna een op de vijf sites die zichzelf actief uit de antwoorden schrapt.
Een AI-vindbaarheidscheck is daarmee fundamenteel anders dan een SEO-audit. Waar een SEO-audit kijkt naar zoekwoorddichtheid, backlinks en laadsnelheid, meet een AI-check drie lagen: technische toegang (robots.txt, crawlertoestemming), citeerbaarheidsstructuur (FAQ-schema, antwoordblokken) en merkzichtbaarheid op externe platforms. Geen van die drie heeft te maken met hoe goed je content is in de traditionele zin.
Dit is ook precies waarom ondernemers verrast zijn als ze de check doen. Ze hebben net een nieuw blogartikel gepubliceerd, hun teksten zijn professioneel geschreven, maar een AI-assistent noemt hen niet. Niet omdat de content slecht is, maar omdat er in de technische laag een rem staat. GPTBot van OpenAI is de meest geblokkeerde AI-crawler van Nederland: 64 van de 393 bereikbare top-domeinen sluiten hem uit in robots.txt, zo telden wij in ons eigen onderzoek.
Het onderscheid is belangrijk: een contentprobleem los je op door beter of meer te schrijven. Een citeerbaarheidsprobleem los je op door drie technische instellingen te controleren. Die twee strategieën kosten heel andere hoeveelheden tijd en geld, en de meeste ondernemers zitten aan de verkeerde tafel.
De drie signalen die bepalen of AI jou citeert
Een AI-vindbaarheidscheck kijkt naar drie concrete signalen. Ze zijn in korte tijd te controleren en laten meteen zien waar de rem zit.
Signaal 1: robots.txt-toegang. Elke website heeft een robots.txt-bestand dat crawlers vertelt welke pagina's ze wel en niet mogen bezoeken. AI-assistenten gebruiken eigen crawlers (GPTBot voor OpenAI, ClaudeBot voor Anthropic, PerplexityBot voor Perplexity) die dezelfde regels volgen. Als je robots.txt een van deze crawlers blokkeert, kan die AI jou nooit citeren, ongeacht hoe goed de teksten zijn. Controleer: ga naar jouwdomein.nl/robots.txt en zoek naar Disallow-regels naast AI-crawlernamen.
Signaal 2: FAQ-schema op de homepage. FAQ-schema is een stukje technische opmaak (JSON-LD) dat aan AI-systemen uitlegt welke vragen jouw site beantwoordt en wat het antwoord is. In ons onderzoek had slechts 1,5% van de bereikbare sites FAQ-schema op de homepage. Wie dat wél goed inricht, heeft dus een aanzienlijke voorsprong bij AI-assistenten, zo blijkt uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste .nl-domeinen (2026-06-10).
Signaal 3: llms.txt. Een llms.txt-bestand is een beknopt overzicht van wat je site biedt, speciaal geformatteerd voor AI-systemen. Slechts 7% van de populairste Nederlandse sites heeft zo'n bestand, zo blijkt uit datzelfde onderzoek. Het verlaagt de drempel: je geeft de assistent een samenvatting van wie je bent zonder dat die alle losse pagina's hoeft te crawlen. Google ondersteunt llms.txt niet officieel, maar Claude en Perplexity lezen het in specifieke gevallen wel.
Controleer je robots.txt door naar jouwdomein.nl/robots.txt te gaan. Staat daar 'User-agent: GPTBot' met een 'Disallow: /' eronder? Dan blokkeert je site de meest gebruikte AI-crawler van Nederland.
Google-positie beschermt je niet langer, en hier is het bewijs
De gangbare aanname is: als ik goed scoor op Google, word ik vanzelf ook gevonden door AI. Die aanname klopt steeds minder. Onderzoek van Ahrefs toont aan dat in juli 2025 nog 76% van alle Google AI Overviews werd gevuld met pagina's uit de Google-top-10. Begin 2026, na de overstap naar Gemini 3, was dat gedaald naar 38%. Met andere woorden: 62% van de bronnen die AI Overviews nu citeert, staat niet meer in de reguliere top-10.
Dit is een fundamentele verschuiving. Voorheen kon je redelijk aannemen dat goede SEO ook AI-citaties opleverde. Nu zijn het twee aparte disciplines. Een pagina op positie 15 kan prima verschijnen in een AI Overview als de citeerbaarheidsstructuur klopt. En een pagina op positie 1 kan worden overgeslagen als de antwoordstructuur niet duidelijk is voor de AI.
Dat maakt de AI-vindbaarheidscheck ook relevant voor bedrijven die al goed scoren op SEO. Je bestaande ranking beschermt je niet meer. Wat telt is of je pagina een duidelijk, citeerbaar antwoord geeft op een concrete vraag. Dat is precies wat GEO en AEO probeert te optimaliseren: niet het algoritme, maar de citeerbaarheid van je antwoorden.
Bijkomend effect: 88% van de Google AI Overviews citeert drie of meer bronnen, zo blijkt uit recent onderzoek. AI zoekt actief naar meerdere perspectieven. Als jij niet citeerbaar bent, vult een concurrent die positie in, ook als die concurrent lager staat in de traditionele zoekresultaten.
Wat een gemiddelde score van 43 van de 100 je vertelt
Writgo biedt een gratis AI-citatie-check waarmee je in een paar minuten ziet hoe citeerbaar je site is. Van de 223 Nederlandse sites die die check hebben gedaan, is de gemiddelde score 43 van de 100, zo blijkt uit de geaggregeerde resultaten op writgo.nl. De meeste ondernemers laten dus flink wat AI-zichtbaarheid liggen. Maar: dat zegt niets over jouw score specifiek. Doe de check, dan weet je het zeker.
Een score van 43 heeft een concrete betekenis. De check meet of AI-crawlers toegang hebben, of er citeerbare antwoordblokken op je pagina's staan, of merkautoriteit geborgd is via externe platforms, en of de technische citatiestructuur klopt. Een gemiddelde van 43 betekent dat de meerderheid van onderzochte sites op twee of meer van die vier punten tekortschiet.
Wat opvalt aan de resultaten: de meeste punten gaan niet verloren op slechte content, maar op vermijdbare technische gaten. Geen llms.txt, geen FAQ-schema, of een robots.txt die per ongeluk een AI-crawler blokkeert. Dingen die een developer in een middag kan repareren. Dat maakt de check waardevol als startpunt: je weet precies waar de meter het meest stijgt met de minste inspanning.
De check werkt ook als benchmarktool. Zodra je de baseline kent, kun je per kwartaal meten of verbeteringen doorwerken. Onze statistieken laten zien dat de spreiding groot is: er zijn sites die 18 scoren en sites die 79 scoren. Het gat is te dichten, maar alleen als je weet waar je staat.
Claude citeert anders dan Gemini, en dat maakt je aanpak platform-afhankelijk
Een AI-vindbaarheidscheck geeft je één score, maar AI-vindbaarheid is geen enkelvoudig fenomeen. Uit onze AI-Citatie Index (50 vaste Nederlandse koopvragen, maandelijks gemeten) blijkt dat Claude (Anthropic) in 92% van de vragen verwees naar een vergelijkingsplatform, terwijl Gemini (Google) dat in slechts 22% deed. Per assistent heb je dus een andere aanpak nodig om rechtstreeks genoemd te worden, zo meten wij maandelijks in de Writgo AI-Citatie Index.
Dit heeft directe gevolgen voor hoe je de check interpreteert. Als je wilt dat Claude jou direct noemt, moet je sterker aanwezig zijn op vergelijkers en reviewplatforms. Als je wilt dat Gemini jou noemt, telt autoriteit op je eigen domein zwaarder. Twee assistenten, twee strategieën, en wie zijn aanpak op één chatbot bouwt, bouwt op drijfzand.
De divergentie heeft een logische verklaring. Gemini is diep geïntegreerd met Google Search en haalt informatie mede op uit de reguliere zoekindex. Wie hoog staat in Google, heeft een voordeel bij Gemini. Claude werkt anders: bij webzoekopdrachten scoren aggregatorsites en vergelijkers systematisch hoog in de bronnen die het model raadpleegt, los van wat de zoekmachine als meest relevant beschouwt.
De praktische les: gebruik de check als beginmeting, maar kijk dan per platform waar de zwakste plek zit. Bij Gemini: optimaliseer voor technische citeerbaarheid op je eigen site. Bij Claude: zorg dat je vermeld staat op de platformen die Claude bij voorkeur citeert. Dat zijn niet dezelfde prioriteiten, en ze vragen om een andere investering.
Wat het je kost als AI jou niet citeert
AI-vindbaarheid voelt abstract totdat je de conversiecijfers ziet. AI-verwezen bezoekers converteren gemiddeld 4 tot 5 keer beter dan bezoekers via Google organisch, zo tonen meerdere onafhankelijke onderzoeken aan. Concreet: ChatGPT-bezoekers converteren in een Seer Interactive-studie op 15,9% tegenover 1,76% voor Google organisch. Dat is een factor negen.
De reden is intuïtief begrijpelijk. Iemand die een vraag aan een AI-assistent stelt en op basis van het antwoord doorklikt naar jouw site, is ver in zijn beslissingsproces. Die persoon heeft niet vaag gegoogeld en negen tabs openengeklapt. Die persoon heeft een specifieke vraag gesteld, de AI noemde jou als antwoord, en hij klikte. Dat is een fundamenteel andere bezoeker dan de gemiddelde zoekmachinegebruiker.
Onze eigen vergelijkingssite elektrischetandenborstelexpert.nl ondervond dit direct: de site wordt door ChatGPT aangehaald als bron bij koopvragen over elektrische tandenborstels en krijgt daardoor bezoekers rechtstreeks via chatgpt.com in plaats van via Google. Dat is niet hypothetisch; het is zichtbaar in de referrerdata van de site.
De rekensom is eenvoudig. Als AI-verkeer klein van volume is maar groot van conversiewaarde, is de businesscase voor citeerbaar worden sterk, ook als AI nu nog maar 1% van je totale verkeer levert. En dat aandeel groeit snel: AI-verwezen verkeer steeg in de eerste vijf maanden van 2025 met 527% jaar-op-jaar, aldus het Previsible 2025 AI Traffic Report.
Tien minuten werk: de citeerbaarheidscheck die de meeste marketeers overslaan
Een AI-vindbaarheidscheck hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je begint met drie handmatige controles en vult dat aan met een geautomatiseerde tool voor het volledige beeld.
- Controleer je robots.txt. Ga naar jouwdomein.nl/robots.txt. Zoek naar 'GPTBot', 'ClaudeBot', 'PerplexityBot' en 'Google-Extended'. Zie je een 'Disallow: /' achter een van die namen? Dan blokkeert je site die AI-crawler volledig. Verwijder de blokkade als je dit niet bewust hebt ingesteld.
- Test op FAQ-schema. Plak de URL van je homepage in de Schema.org Structured Data Linter of gebruik de Google Rich Results Test. Geen FAQPage-schema? Dan is dit de snelste manier om meer citeerbaar te worden.
- Controleer op llms.txt. Ga naar jouwdomein.nl/llms.txt. Zie je een 404-pagina? Dan heb je geen llms.txt. Slechts 7% van de populairste Nederlandse sites heeft dit bestand al, waarmee jij direct tot een kleine minderheid behoort als je het toevoegt.
- Doe de Writgo AI-citatie-check. De vorige drie stappen geven je de technische laag. De gratis AI-citatie-check voegt merkzichtbaarheid en antwoordstructuur toe en geeft je een totaalscore op 100, inclusief vergelijking met de benchmark van gemiddeld 43.
| Controlepunt | Hoe te checken | % NL-sites op orde |
|---|---|---|
| AI-crawlers niet geblokkeerd | jouwdomein.nl/robots.txt | 79% |
| llms.txt aanwezig | jouwdomein.nl/llms.txt | 7% |
| FAQ-schema op homepage | Schema.org Linter | 1,5% |
Let op: de handmatige check vertelt je of de technische toegang klopt. Of je daadwerkelijk geciteerd wordt, hangt ook af van de antwoordkwaliteit van je content en je merkautoriteit op externe platforms. Dat laatste meet je door de vragen van jouw klanten zelf in te typen in meerdere AI-assistenten en te kijken of je naam of site erbij zit.
Onze kijk
Wij zien bij de 223 sites die onze gratis check deden hoe hardnekkig de misvatting is: ondernemers denken dat ze een contentprobleem hebben, maar de echte rem is technisch. Drie instellingen die in een middag te fixen zijn, staan tussen hen en citeerbaar zijn voor AI. Dat is geen redactionele uitdaging, dat is een configuratievraagstuk, en het lost zich niet op door meer te schrijven.
Tegelijk willen we eerlijk zijn over wat de check niet meet. Een score van 80 op 100 betekent niet dat AI jou morgen noemt. Het betekent dat de drempels die AI-citatie in de weg staan, zijn weggenomen. Of je daadwerkelijk geciteerd wordt, hangt ook af van je merkautoriteit, je aanwezigheid op vergelijkingsplatforms en de kwaliteit van je antwoorden op specifieke vragen. Wie zijn technische basis op orde heeft, moet daarna nog steeds citeerbare content bouwen: liever één pagina met echte data en een scherp antwoord dan honderd dunne blogjes.
Wat ons ook opvalt in de data: van de 449 namen die een AI-assistent noemde in de meest recente editie van onze AI-Citatie Index was 51% een echt lokaal bedrijf. AI citeert dus niet alleen grote merken of vergelijkers. Een mkb-er met een goed ingericht domein wordt ook gewoon genoemd, maar alleen als de technische drempel weg is.
En dan de platformkwestie: wie zijn strategie op één chatbot bouwt, bouwt op drijfzand. Claude en Gemini gedragen zich fundamenteel anders, en dat verschil groeit. Alles wat wij hier aanbevelen, testen we eerst op onze eigen 15+ sites voordat we het publiceren. Theorie zonder eigen meting telt niet mee.
Bronnen
- Update: 38% of AI Overview Citations Pull From The Top 10 - Ahrefs
- Google AI Overviews GEO Statistics 2026 - AEO Vision
- AI Search Traffic Value: 4.4x More Valuable Than Organic - RunMarshal
- Case Study: 6 Learnings - How Traffic from ChatGPT Converts - Seer Interactive
- Generative Engine Optimization Statistics 2026 - Digital Agency Network
Wat is een AI-vindbaarheidscheck precies?
Een AI-vindbaarheidscheck meet of AI-assistenten je site kunnen lezen, citeren en begrijpen op basis van drie signalen: robots.txt-toegang, FAQ-schema en llms.txt. Anders dan een SEO-audit kijkt hij niet naar rankings, maar naar citeerbaarheid.
Hoe lang duurt het om je site AI-citeerbaar te maken?
De drie technische basisaanpassingen (robots.txt, FAQ-schema, llms.txt) zijn voor een developer in een halve dag te implementeren. Of je daarna ook daadwerkelijk geciteerd wordt, hangt af van merkautoriteit en antwoordkwaliteit, wat meer tijd vraagt.
Is de Writgo AI-citatie-check gratis?
Ja, de basischeck op writgo.nl is gratis en geeft een score op 100 met concrete verbeterpunten. Voor maandelijkse monitoring en diepere analyse zijn er betaalde opties beschikbaar.
Moet ik llms.txt toevoegen aan mijn site?
Niet verplicht, maar het verlaagt de drempel voor AI-systemen om je site te begrijpen. Google ondersteunt llms.txt niet; Claude en Perplexity lezen het in specifieke gevallen wel en slechts 7% van NL-sites heeft het al.
Hoe weet ik of een AI mij al citeert?
Typ jouw meest relevante klantvraag in ChatGPT, Gemini en Claude en kijk of je naam of website verschijnt. Controleer ook je referrerdata in Google Analytics op chatgpt.com of claude.ai als brondomein.
Werkt AI-vindbaarheid ook voor lokale of kleinere bedrijven?
Ja. Van alle namen die een AI-assistent noemde in onze AI-Citatie Index was 51% een echt lokaal bedrijf. Klein of groot maakt minder uit dan technisch citeerbaar zijn.
Begin met de check, niet met de content
De eerste stap is weten waar je staat. Doe de gratis AI-citatie-check en krijg binnen een paar minuten je score op 100 met specifieke verbeterpunten. Zie je een lage score? Dan is de reparatievolgorde helder: eerst robots.txt, dan FAQ-schema, dan llms.txt. Wil je verder gaan en je site structureel citeerbaar maken? Kijk dan bij de Writgo toolkit, daar vind je de templates en werkwijzen die wij zelf op onze eigen sites toepassen.
