Hoog in Google, onzichtbaar voor AI: 62% van de AI-citaties gaat naar pagina's buiten de top 10

SEO en AI-vindbaarheid zijn niet langer hetzelfde spel. Wie bovenaan Google staat, wordt lang niet altijd door AI geciteerd: Ahrefs onderzocht 863.000 zoektermen en 4 miljoen AI Overview-URL's en ontdekte dat 62% van alle AI-citaties in Google AI Overviews afkomstig is van pagina's die niet in de top 10 staan. Tegelijk blokkeert 21% van de 500 grootste Nederlandse domeinen minstens één AI-crawler in robots.txt, zo bleek uit ons eigen onderzoek: prima zichtbaar in Google, volledig onzichtbaar voor AI-assistenten.

Dat betekent niet dat rankings niets meer waard zijn. Maar de regels voor AI-vindbaarheid zijn anders dan die voor klassieke SEO, en wie dat onderscheid nu begrijpt, heeft een voorsprong die over twaalf maanden moeilijk in te halen is.

AI Overviews staan bij 48% van de zoekopdrachten en veranderen het spelletje

Halverwege 2026 verschijnen Google AI Overviews bij bijna de helft van alle zoekopdrachten, aldus Quickseo.ai. Een jaar eerder stond dat percentage nog op 6,5%. Die versnelling maakt één ding duidelijk: de plek bovenaan de zoekresultaten is verschoven van tien blauwe links naar een samengevat AI-antwoord. Wanneer een gebruiker zo'n AI Overview ziet, eindigt 26% van de sessies volledig zonder verdere klik, vergeleken met 16% bij gewone zoekresultaten zonder AI-samenvatting.

Maar er is een grote nuance. Pagina's die niet worden geciteerd in een AI Overview, zien hun doorklikratio dalen met 61%. Wie wél geciteerd wordt, ziet juist een stijging van 35% in organische klikken ten opzichte van niet-geciteerde concurrenten. De bezoeker die na een AI-antwoord tóch doorklikt, heeft zich al laten informeren en staat dichter bij een beslissing. Dat verklaart waarom AI-verwezen bezoekers 4,4 keer beter converteren dan gewoon organisch zoekverkeer.

Geciteerd worden in een AI Overview is dus niet alleen een zichtbaarheidskwestie, het is een kwaliteitsfilter. Minder volume, maar de bezoekers die er doorheen komen zijn al ernstig geïnteresseerd. En die citatie behalen vraagt om een andere aanpak dan hoog ranken in de klassieke tien blauwe links.

Hoog ranken garandeert geen AI-citatie meer, en dat is het echte nieuws

Tot begin 2025 kwamen 76% van de AI-citaties in Google van pagina's die ook in de top 10 stonden. Logisch: AI werkt met wat al bewezen goed is. Maar Ahrefs onderzocht 863.000 zoektermen en 4 miljoen AI Overview-URL's en stelde vast dat dit percentage inmiddels gedaald is naar 38%. Van alle AI-citaties komt nu 62% van pagina's buiten de top 10, waarvan bijna een derde van pagina's die helemaal niet in de top 100 verschijnen. De aanname dat je eerst goed moet ranken om door AI geciteerd te worden, klopt niet meer.

Een deel van die verschuiving heeft een concrete oorzaak. Op 27 januari 2026 schakelde Google over op Gemini 3 als standaardmodel voor AI Overviews. SE Ranking analyseerde het effect en vond dat 42,4% van de domeinen die eerder werden geciteerd, na de overstap uit de AI Overviews verdween. Tegelijkertijd kwamen 51,7% van de nieuwe geciteerde domeinen voor het eerst in beeld. Hetzelfde product, compleet andere bronkeuze, van de ene dag op de andere.

Wat bepaalt dan wél of je geciteerd wordt? Onderzoek van Onely laat zien dat brand mentions 3,1 keer sterker correleren met AI-zichtbaarheid dan traditionele backlinks: een correlatie van 0,664 versus 0,218. Wie vaak bij naam wordt vermeld in onafhankelijke publicaties, reviews en vergelijkers, scoort beter in AI-antwoorden dan wie dezelfde paginaautoriteit heeft maar minder merkzichtbaarheid. Citeerbaar zijn is een andere eigenschap dan goed ranken, en die twee lopen steeds verder uiteen.

21% van de grote Nederlandse sites is onzichtbaar voor AI terwijl ze prima scoren in Google

Je kunt op positie 1 staan in Google en toch volledig ontbreken in wat Claude, ChatGPT of Perplexity over jou vertellen. Hoe? Door AI-crawlers te blokkeren in je robots.txt, bewust of onbewust. Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste .nl-domeinen blijkt dat 21% van de bereikbare sites minstens één AI-crawler uitsluit in robots.txt. GPTBot van OpenAI is daarin de meest geweerde: 64 van de 393 onderzochte bereikbare domeinen sluiten hem expliciet uit.

Soms zit de blokkade er bewust in vanwege bezorgdheid over scraping of onbetaald gebruik van content. Vaker is het een IT-afdeling die jaren geleden de robots.txt instelde en sindsdien nooit meer aanpaste. AI-crawlers bestonden toen eenvoudigweg niet als categorie, en ze zijn er bij het laatste onderhoud bijgeslopen via een brede catch-all-regel. Het resultaat is hetzelfde: voor die AI-assistent besta je niet.

Voor nieuwsmedia en uitgevers die licentiegelden mislopen, is de discussie genuanceerd. Maar voor het gemiddelde mkb-bedrijf is blokkeren een slechte keuze: je verdwijnt uit de antwoorden waar klanten hun vragen stellen, zonder dat je er iets voor terugkrijgt. Controleer je robots.txt op regels met User-agent: GPTBot, User-agent: ClaudeBot, User-agent: PerplexityBot of User-agent: Google-Extended gevolgd door Disallow: /. Staan die erin zonder geldige reden? Verwijder ze. Dit is een van de snelste technische stappen die je kunt zetten om AI-vindbaarheid te verbeteren.

Claude verwijst bij 92% van de koopvragen naar platforms, Gemini bij slechts 22%

De meeste ondernemers praten over "AI" alsof het één systeem is met één gedragscode. Onze eigen data laat zien hoe groot de verschillen in werkelijkheid zijn. In de Writgo AI-Citatie Index, waarbij we maandelijks 50 vaste Nederlandse koopvragen stellen aan AI-assistenten met webtoegang, blijkt dat Claude van Anthropic bij 92% van de koopvragen minstens één vergelijkingsplatform of vergelijker aanraadt. Gemini van Google doet dat bij dezelfde 50 vragen in slechts 22% van de gevallen.

Zeventig procentpunten verschil, bij identieke vragen, in hetzelfde meetmoment. Dat heeft directe gevolgen voor strategie. Als je optimaliseert voor aanwezigheid op vergelijkers omdat Claude dat prioriteert, mis je volledig hoe Gemini jouw categorie benadert. En andersom. Een AI-aanpak die op één assistent is afgestemd, is geen aanpak, het is een gok.

Uit dezelfde index weten we dat van alle 449 namen die AI-assistenten noemden, 51% een echt lokaal bedrijf was en 26% een vergelijkingsplatform. Lokale bedrijven worden dus wél bij naam gedropt, maar ze delen die ruimte met een handvol dominante platforms die bij meerdere AI-systemen bovenaan staan. Wil je weten hoe jij afsnijdt bij de verschillende AI-zoekmachines afzonderlijk? Dan heb je structurele meting nodig, niet een incidentele test in één chatvenster.

FAQ-schema staat op slechts 1,5% van de NL-sites terwijl het de citeerbaarheid vergroot

Wat maakt pagina's die door AI worden geciteerd anders dan pagina's die dat niet doen? Een van de meest concrete factoren is ook de meest verwaarloosde. Uit ons onderzoek bleek dat slechts 1,5% van de bereikbare sites in de top 500 Nederlandse domeinen FAQPage-schema op de homepage heeft. Onderzoek door BrightEdge toont aan dat sites met correct ingericht FAQ-schema gemiddeld 30% vaker worden geciteerd in AI-antwoorden, aldus Frase.io. Wie dat wél goed inricht, heeft nu een duidelijke voorsprong.

Andere factoren die consistent in GEO-onderzoek terugkomen: Princeton-onderzoekers testten optimalisatiestrategieën over 10.000 zoekopdrachten en ontdekten dat het toevoegen van statistieken aan content de AI-citeerbaarheid met 32% verhoogt. Expliciete uitspraken die een AI letterlijk kan overnemen, geven een extra lift van 41%. En contentversheid weegt zwaar: pagina's die langer dan een kwartaal niet zijn bijgewerkt, lopen 3 keer zoveel kans om een AI-citatie te verliezen aan een recentere bron.

Platforms domineren de AI-antwoorden en Trustoo werd in juni 19 keer als bron aangehaald

Als je wil snappen wat AI aan consumenten vertelt, moet je eerst begrijpen wie de AI van informatie voorziet. Uit onze AI-Citatie Index (50 vaste Nederlandse koopvragen, maandelijks gemeten bij een AI-assistent met webtoegang) blijkt dat bij 92% van de vragen minstens één platform of vergelijker wordt aangeraden. Niet zomaar willekeurig: Trustoo.nl was in de editie van juni 2026 de vaakst aangehaalde bron met 19 citaties als URL, terwijl de naam Trustoo bij 14 van de 50 koopvragen viel.

Ben je op Trustoo niet goed vermeld, of in jouw categorie niet aanwezig op het dominante platform? Dan zal een AI die dat platform als bron gebruikt jou simpelweg niet noemen, ongeacht hoe goed je rankt in Google. Van alle 449 namen die AI-assistenten noemden, was 51% een echt lokaal bedrijf en 26% een vergelijkingsplatform. Lokale bedrijven worden dus wél bij naam gedropt, maar ze delen die ruimte met een klein aantal platforms dat structureel boven aan de bronnenlijst staat.

Ons eigen voorbeeld maakt het concreet: elektrischetandenborstelexpert.nl, een van de sites die wij beheren, wordt door ChatGPT als bron aangehaald bij koopvragen over elektrische tandenborstels. Die site ontvangt daadwerkelijk bezoekers via chatgpt.com als referrer, rechtstreeks vanuit de chatbot, niet via Google. Dat is niet toekomstig, het staat nu al in de referrer-data. De vraag is of jouw site er klaar voor is.

Wat je nu al kunt meten en aanpassen, zonder te wachten op een perfecte aanpak

Van de 123 Nederlandse sites die onze gratis AI-citatie-check doorliepen, was de gemiddelde score 44 van de 100. Dat is niet dramatisch slecht, maar het laat wel zien hoeveel ruimte er bij de meeste sites overblijft op factoren die helemaal niet complex zijn om aan te pakken. Van de sites die wij zelf beheren, groeide muzieklesclub.nl in zes maanden naar 13 keer zoveel vertoningen in Google Search Console. Klushobby.nl en computerstartgids.nl groeiden beide met factor 7. Geen grote budgetten, geen linkbuildingcampagnes: consistent gepubliceerde content met eigen data, heldere antwoorden en een correcte technische basis.

Diezelfde aanpak werkt voor AI-citaties. Drie concrete stappen om mee te beginnen:

1. Check robots.txt op AI-crawlerblokkeringen. Zoek naar regels met GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot of Google-Extended gevolgd door Disallow: /. Verwijder ze als je geen specifieke reden hebt om ze te houden.
2. Voeg FAQ-schema toe aan je belangrijkste pagina. Beantwoord drie tot vijf vragen die klanten stellen, structureer dat als FAQPage-schema en publiceer het. Voor de meeste CMS-platforms is dit werk van een middag.
3. Schrijf één pagina met eigen data of een meetbaar resultaat. Niet vijf dunne blogjes, maar één pagina met een meting die je kunt bewijzen, een getal dat klopt, een standpunt dat onderbouwd is. Dat is het type content dat AI uitkiest als bron.

Controleer daarna of je al voorkomt in Google AI Overviews bij de zoektermen die voor jou tellen. Dat doe je door je vijf meest relevante zoekvragen in Google in te typen. Zie je je eigen site erbij? Dan doet er al iets goed. Zie je een concurrent of een platform dat jou verslaat? Dan weet je waar de prioriteit ligt.

Onze kijk

Wij zien dit dagelijks terug in de data van de meer dan 15 sites die we beheren: de bedrijven die het goed doen bij AI-assistenten zijn lang niet altijd de bedrijven met de sterkste Google-rankings of de meeste backlinks. Het zijn de bedrijven die citeerbaar zijn. Dat is een andere eigenschap, en die kun je actief ontwikkelen.

Citeerbaar zijn betekent voor ons: liever één pagina met echte data en een helder antwoord dan honderd dunne blogjes. Het betekent FAQ-schema dat AI vertelt wat jouw antwoorden zijn. Het betekent aanwezig zijn op de platforms die AI als bron gebruikt, want als Trustoo bij 19 van de 50 koopvragen wordt aangehaald en jij staat er niet goed op, besta je voor die AI simpelweg niet.

We zijn ook sceptisch over de hypes rondom AI-vindbaarheid. Neem llms.txt: grote AI-crawlers zoals GPTBot en ClaudeBot lezen dat bestand nauwelijks, en Google bevestigde in 2025 dat geen enkel Google-systeem het gebruikt. De SEO-wereld besteedde maanden aan dat debat. Wij testen alles eerst op eigen sites. Als we iets niet zelf hebben gemeten, zeggen we dat er ook bij. Eigen data verslaat meningen, zeker op een onderwerp dat zo snel verandert.

Tot slot: bouw je aanpak niet op één AI-assistent. Claude verwijst bij 92% van de koopvragen naar een platform, Gemini bij slechts 22% van dezelfde vragen. Wie op één chatbot optimaliseert en denkt dat de rest vanzelf meegaat, mist het grootste deel van het verhaal. AI-vindbaarheid is een laag die je op een solide SEO-basis legt. Backlinks en autoriteit blijven de rem op Google-groei; AI-vindbaarheid is wat er bovenop komt.

Bronnen

• Update: 38% of AI Overview Citations Pull From The Top 10 - Ahrefs
• Google AI Overviews Statistics 2026 - QuickSEO
• AI Referral Traffic Converts 4.4x Higher Than Organic - Emarketed
• AI Overviews Killed CTR 61% - Dataslayer
• Gemini 3 Replaces 42% of Previously Cited Domains in AI Overviews - SE Ranking
• What Influences Brand Visibility in AI Search - Onely
• Generative Engine Optimization (GEO) - Mersel AI (Princeton-onderzoek)
• Are FAQ Schemas Important for AI Search, GEO & AEO? - Frase.io

Begin met meten, dan pas met aanpassen

De nuttigste eerste stap is weten waar je nu staat. Doe de gratis AI-citatie-check om te zien hoe jouw site scoort op de voornaamste citatiefactoren, check je robots.txt op AI-crawlerblokkeringen en kijk in Google Search Console of je al in AI Overviews verschijnt. Wil je daarna verder aan de slag? De toolkit geeft je concrete hulpmiddelen bij elke volgende stap.