Writgo Media #AIDRIVEN
Jaarrapport 2026 · Writgo Media

De Staat van AI-vindbaarheid in Nederland 2026.

AI-assistenten beantwoorden steeds meer vragen die mensen vroeger aan Google stelden. Wie als bron wordt aangehaald, wint. Toch meet bijna niemand in Nederland hoe het er nú voorstaat. Wij wel. Dit rapport bundelt onze eigen metingen: welke sites AI buitensluiten, wie citatie-klaar is, en naar wie AI mensen stuurt als ze om een aanrader vragen.

Gebaseerd op de top-500-scan van 10 juni 2026 en de AI-Citatie Index van juni 2026. Vrij te citeren met bronvermelding.

21%

van de 393 bereikbare topsites blokkeert minstens één AI-crawler

1,5%

heeft FAQ-schema op de homepage — de rest laat citatie-kansen liggen

26%

van alle namen die AI noemt bij koopvragen is een platform of vergelijker

Bevinding 1

Eén op de vijf topsites sluit AI vrijwillig buiten.

Van de 393 bereikbare sites uit de 500 populairste Nederlandse domeinen blokkeert 21% minstens één bekende AI-crawler in robots.txt. 59 sites (15,0%) sluiten er zelfs drie of meer tegelijk uit. Dat is een bewuste keuze: deze sites zeggen AI-systemen expliciet dat ze niet gelezen mogen worden, en maken zich daarmee onzichtbaar voor de antwoorden die die systemen geven.

Meest geblokkeerde AI-crawlers (van 393 sites)
GPTBot — OpenAI (training ChatGPT)64 · 16,3%
CCBot — Common Crawl (datasets voor veel AI-modellen)64 · 16,3%
Bytespider — ByteDance / TikTok54 · 13,7%
ClaudeBot — Anthropic (Claude)53 · 13,5%
Google-Extended — Google (Gemini-training)49 · 12,5%
PerplexityBot — Perplexity45 · 11,5%

GPTBot (OpenAI) en CCBot (Common Crawl, de basis van veel modellen) staan bovenaan. Wie deze blokkeert, mist niet één AI maar een hele reeks systemen die op die data leunen.

Bevinding 2

Bijna niemand is echt citatie-klaar.

AI binnenlaten is stap één. Maar AI-assistenten citeren het makkelijkst wat duidelijk gestructureerd is: een directe vraag met een direct antwoord, herkenbare data, schema-opmaak. Juist daar laat het Nederlandse web massaal kansen liggen.

FAQ-schema op de homepage6/393 · 1,5%
Vraag-en-antwoord-opmaak die AI letterlijk kan overnemen — vrijwel ongebruikt.
llms.txt aanwezig26/393 · 6,6%
Het bestand waarmee je AI-systemen expliciet stuurt. Nog een niche-signaal.
Gestructureerde data (JSON-LD)202/393 · 51,4%
Hier scoort ongeveer de helft wél — de basis is er, de fijnafstemming niet.

De boodschap is hoopvol voor wie wél de moeite neemt: omdat zo weinig sites citatie-klaar zijn, is de voorsprong die je opbouwt onevenredig groot. Dit is een markt waar de meeste deelnemers nog niet aan de startstreep staan.

Bevinding 3

Vraag AI om een aanrader, en je krijgt een platform.

We stelden een AI-assistent 50 vaste Nederlandse koopvragen. Van alle namen die daarbij vielen, is 26% een platform of vergelijker, geen eindbedrijf. Vraag je naar een goede kapper, klusbedrijf of boekhouder, dan noemt AI eerder Trustoo, Werkspot of Treatwell dan de ondernemer zelf.

Vaakst genoemde namen (juni 2026)
  1. 1Trustootrustoo.nl14×
  2. 2Werkspotwerkspot.nl8×
  3. 3Treatwelltreatwell.nl6×
  4. 4Freshafresha.com4×
  5. 5Slimsterslimster.nl3×
  6. 6rijlessen.nlrijlessen.nl2×

Voor een ondernemer betekent dit twee dingen. Goed staan op de platforms die AI vertrouwt, is op korte termijn de snelste route naar een vermelding. Maar zélf de bron worden die AI direct aanhaalt, in plaats van via een tussenpartij, is de duurzame voorsprong. Dat tweede vraagt precies de citatie-gereedheid uit bevinding 2, die vrijwel niemand op orde heeft.

Onze kijk

Het venster staat nu open.

Drie metingen, één conclusie: Nederland is nog nauwelijks ingericht op de manier waarop AI het web leest. Een vijfde sluit AI vrijwillig buiten, bijna niemand maakt zijn inhoud citeerbaar, en bij koopvragen vangen platforms de aandacht die ondernemers zelf zouden kunnen krijgen.

Dat is geen reden tot somberheid, het is een kans met een houdbaarheidsdatum. Wie nú zorgt dat AI binnen mag, zijn antwoorden structureert en de bron wordt die wordt aangehaald, bouwt een voorsprong op in een veld waar de meesten nog stilstaan. Over een jaar meten we opnieuw. Dan zie je in deze cijfers wie het venster heeft benut, en wie het heeft laten dichtvallen.

Citeer deze data

Deze cijfers zijn vrij te gebruiken met bronvermelding. Kopieer de kant-en-klare verwijzing:

Bron: Writgo Media, "De Staat van AI-vindbaarheid in Nederland 2026" (writgo.nl/onderzoek/staat-van-ai-vindbaarheid-2026), top-500-scan 10 juni 2026.
Over deze cijfers

Alle data komt uit eigen metingen: een read-only scan van de 500 populairste Nederlandse domeinen (10 juni 2026) en de AI-Citatie Index met 50 vaste koopvragen (juni 2026). Hoe we precies meten, met welke steekproef en welke beperkingen, staat volledig uitgelegd op de methodologie-pagina. De losse edities vind je in het editie-archief.

Voor pers & onderzoekers

Schrijf je over AI en vindbaarheid? Deze cijfers zijn vrij te gebruiken onder CC-BY (bronvermelding Writgo Media). We denken graag mee met een artikel, leveren de onderliggende cijfers per branche aan, of staan een interview. De methode staat volledig open op de methodologie-pagina.

Auteur
Mike Schonewille · Writgo Media
En jouw site?

Waar sta jij in dit rapport?

Scan je eigen site gratis op exact dezelfde factoren als dit onderzoek. Binnen een halve minuut weet je of AI je binnenlaat, of je citatie-klaar bent en wat er nog mist.

Doe de gratis AI-citatie-check