Je kunt niet vindbaar zijn in ChatGPT als je die crawler actief buitensluit, en uit ons onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen blijkt dat 64 van de 393 bereikbare top-sites dat gewoon doen, de meeste zonder het te weten.
Maar zelfs wie die blokkade weghaalt, stelt de verkeerde vraag. ChatGPT's aandeel in AI-referral-verkeer kelderde van 89% naar 63% in acht maanden. Claude en Gemini groeien razendsnel en citeren op een fundamenteel andere manier. Wie zijn aanpak op ChatGPT alleen bouwt, werkt al achter de feiten aan.
- 64 van de 393 bereikbare top-NL-domeinen blokkeren GPTBot actief in robots.txt
- ChatGPT's aandeel in AI-referral-verkeer daalde van 89% naar 63% in acht maanden
- Claude verwijst bij 92% van koopvragen naar een platform; Gemini doet dat bij slechts 22%
- Slechts 1,5% van de 500 grootste NL-sites heeft FAQ-schema op de homepage
- 91% van AI-antwoorden citeert third-party content, niet de eigen site van een merk
Hoe een AI-assistent besluit wat hij noemt
AI-assistenten zijn geen zoekmachines die een ranglijst teruggeven. Ze synthetiseren een antwoord en trekken daarvoor uit twee bronnen: hun trainingsdata en, als ze webtoegang hebben, live zoekresultaten. Volgens Profound komt 88% van de URLs die ChatGPT citeert rechtstreeks uit die zoekresultaten. Je hoeft dus niet in de trainingsdata te staan om geciteerd te worden.
Wat bepaalt dan of jouw naam valt? Autoriteit weegt zwaar. Sites met meer dan 32.000 verwijzende domeinen worden 3,5 keer vaker geciteerd door ChatGPT dan sites met minder dan 200 inkomende links, blijkt uit analyse van Aiboost. Dat klinkt als een hoge drempel, maar het legt bloot wat de werkelijke hefboom is: domeinautoriteit en aanwezigheid op platforms die AI al vertrouwt.
Daarin zit de tweede factor die de meeste ondernemers missen: 91% van de AI-antwoorden citeert third-party content, niet de eigen website van een merk. Merken worden 6,5 keer vaker via externe bronnen aangehaald dan via hun eigen domein, meldt het Airops State of AI Search-rapport. Wie alleen zijn eigen site optimaliseert en externe plaatsingen negeert, speelt het spel niet mee.
Lees meer over de mechanics achter AI-vindbaarheid en GEO en AEO als je de basis wilt begrijpen voordat je verder gaat.
64 van de 393 grootste NL-sites sluit ChatGPT zelf buiten
Voordat je nadenkt over content of platforms, is er een technisch obstakel dat je in vijf minuten kunt controleren. Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen blokkeert GPTBot van OpenAI, de crawler die ChatGPT gebruikt om je site te lezen, bij 64 van de 393 bereikbare sites. Dat is 16 procent, ofwel 1 op de 6 grote Nederlandse websites die zichzelf actief uit ChatGPT-antwoorden houdt.
Breed gezien blokkeert 21% van die 500 sites minstens één AI-crawler in hun robots.txt. Veel van die blokkades zijn overblijfsels van een oud beleid of werden ingesteld toen nieuws uitkwam over AI-training voor grote taalmodellen. Voor de meeste mkb-ondernemers levert dat niets op: je betaalt de prijs in AI-vindbaarheid, maar beschermt niets wat het waard is om te beschermen. Voor nieuwsmedia of uitgevers met licentiebelangen kan het anders liggen. Voor de gemiddelde ondernemer is het gewoon een lek in de emmer.
Hoe check je dit? Ga naar jouw domein/robots.txt in je browser. Zoek naar User-agent: GPTBot gevolgd door Disallow: /. Als dat er staat, blokkeert je site ChatGPT volledig. Hetzelfde geldt voor User-agent: ClaudeBot (Anthropic) en User-agent: Google-Extended (Google AI Overviews).
Plak je robots.txt in een teksteditor en zoek op: GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot, Google-Extended en Applebot-Extended. Disallow: / na een van die namen betekent dat je voor die AI-assistent onzichtbaar bent.
ChatGPT is niet de enige AI: de markt verschuift sneller dan de meeste marketeers zien
Hier zit de meest onderschatte valkuil. De hele discussie over vindbaar in ChatGPT gaat ervan uit dat ChatGPT de definitieve AI-assistent is. Maar data van Digital Applied laat zien dat ChatGPT's aandeel in AI-referral-verkeer daalde van 89% in augustus 2025 naar 63% in april 2026: een krimp van 26 procentpunt in acht maanden.
Claude (Anthropic) groeide in diezelfde periode naar 18,5% van de AI-referrals, Gemini naar 10,6% en Perplexity naar 7,3%. Wie zijn aanpak alleen op ChatGPT richt, laat nu al meer dan een derde van het AI-verkeer links liggen, en dat aandeel groeit elke maand. Bovendien zijn AI-zoekmachines lang niet de enige plek waar AI-antwoorden worden gegenereerd. Google AI Overviews verschijnt bovenaan miljoenen zoekresultaten per dag en gebruikt een compleet andere rankinglogica.
Ter relativering: alle AI-assistenten samen sturen op dit moment nog maar circa 1% van het totale websiteverkeer. Traditionele organische zoekresultaten zijn dominant. Maar het groeitempo is ongekend: AI-referrals groeiden meer dan 200% in 2025. En gebruikers die via AI binnenkomen converteren gemiddeld 31% beter dan via niet-branded organisch zoeken. Dat maakt het de moeite waard om nu de basis goed te leggen.
Claude en Gemini citeren fundamenteel anders, onze eigen meting bewijst het
In onze AI-Citatie Index stellen we elke maand 50 vaste Nederlandse koopvragen aan verschillende AI-assistenten met webtoegang. Het resultaat verraste ons zelf: Claude (Anthropic) verwees bij 92% van de vragen naar een vergelijkingsplatform of beoordelingssite. Gemini (Google) deed dat bij slechts 22%.
Dat is een fundamenteel verschil in gedrag. Claude is voorzichtig: bij twijfel pakt hij een platform als tussenpersoon. Gemini is directer en citeert vaker specifieke bedrijven of gezaghebbende content. Wie voor Claude zichtbaar wil zijn, heeft een sterke aanwezigheid op erkende platforms nodig. Wie door Gemini bij naam wordt genoemd, moet direct vindbaar zijn met inhoudelijk sterke content op de eigen site.
Eén universele aanpak bestaat niet. Wie zegt "ik ga mijn ChatGPT-zichtbaarheid optimaliseren", kiest bewust voor het negeren van Claude en Gemini. En dat zijn precies de platforms die het snelst groeien. De juiste framing is dan ook niet "vindbaar in ChatGPT" maar vindbaar voor AI-assistenten breed.
Weet je niet hoe jouw bedrijf scoort bij verschillende AI-assistenten? Doe de gratis AI-citatie-check op writgo.nl en je ziet in één overzicht hoe je er voor staat. De gemiddelde score van de 123 sites die de check al deden: 44 van de 100.
Platforms bepalen wat AI antwoordt, en dat kan in jouw voordeel werken
Uit onze AI-Citatie Index blijkt dat een AI-assistent bij 92% van de 50 koopvragen minstens één platform of vergelijker aanraadt. Dat getal zegt alles over hoe AI informatie weegt: platforms hebben de autoriteit, de reviews en de structuur die AI-systemen vertrouwen. Trustoo was in de laatste editie de vaakst genoemde naam, bij 14 van de 50 vragen, en trustoo.nl de vaakst gebruikte bron met 19 vermeldingen.
Van alle 449 namen die de AI-assistent noemde, was 51% een lokaal bedrijf en 26% een vergelijkingsplatform. Lokale bedrijven worden dus wel degelijk bij naam genoemd, maar ze delen de spotlight met platforms. En wie op die platforms niet goed vertegenwoordigd is, wordt simpelweg overgeslagen ten gunste van wie dat wél is.
De praktische les: zorg dat je profiel op Trustpilot, Trustoo en branchespecifieke vergelijkers actueel en compleet is. Niet als linkbuilding-truc, maar omdat AI die bronnen als gezaghebbend behandelt. Onze eigen vergelijkingssite elektrischetandenborstelexpert.nl krijgt inmiddels aantoonbaar bezoekers via chatgpt.com als verwijzende bron bij koopvragen over elektrische tandenborstels, precies omdat de site wordt gezien als een neutrale, informatiedichte bron.
| Type bron | Aandeel in AI-citaties | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Lokaal bedrijf | 51% | Eigen website, Google Business |
| Vergelijkingsplatform | 26% | Trustoo, Independer, Kieskeurig |
| Overig (media, wiki) | 23% | Wikipedia, vakbladen, nieuwssites |
Bron: Writgo AI-Citatie Index, editie 2026-06 (50 vaste Nederlandse koopvragen aan een AI-assistent met webtoegang)
Technische basis die 93% van de grote NL-sites overslaat
Als de crawler je site niet blokkeert, is de volgende vraag: begrijpt die crawler wat er staat? Twee technische elementen maken het verschil, en beide worden massaal overgeslagen. Uit ons onderzoek had slechts 7% van de 500 populairste Nederlandse domeinen een llms.txt-bestand en had slechts 1,5% FAQ-schema op de homepage. Wie dat wél goed inricht, heeft een reële voorsprong.
Een llms.txt-bestand is een simpel tekstbestand op je domein, vergelijkbaar met robots.txt, dat AI-systemen vertelt welke pagina's het meest waardevol zijn om te lezen. De meeste AI-crawlers volgen het nog niet verplicht, maar het is een duidelijk signaal dat je begrijpt hoe AI je site leest. Dat doet 93% van de Nederlandse top-sites nog niet.
FAQ-schema is concreter meetbaar. Pagina's die verschijnen in Google AI Overviews hebben 3,2 keer vaker FAQ-schema dan pagina's die er niet in staan, blijkt uit analyse van Frase.io. En gepubliceerd onderzoek (arXiv 2025) toont aan dat statistieken in je content de AI-zichtbaarheid met 32% verhogen, citaties met 30% en directe quotes met 41%. Structuur en feitsdichtheid zijn geen bijzaak: ze bepalen of AI jouw antwoord overneemt of dat van een concurrent.
Wie dat wil samenvatten in één handeling: schrijf een pagina die de belangrijkste vraag van je doelgroep beantwoordt, zet er een FAQ-blok met schema onder, voeg één statistiek met bron toe en zorg dat geen enkele AI-crawler geblokkeerd is. Die combinatie doet meer dan tien generieke blogartikelen.
Content die AI wil citeren: feitsdichtheid boven volume
De meeste ondernemers denken dat ze een contentprobleem hebben: te weinig blogs, te weinig pagina's. Wat ze in werkelijkheid hebben is een citeerbaarheidsprobleem. AI kiest geen content op basis van kwantiteit, maar op basis van hoe makkelijk het een antwoord kan extraheren.
Uit de geaggregeerde resultaten van de gratis AI-citatie-check op writgo.nl scoort de gemiddelde site 44 van de 100 punten. Dat betekent dat de meeste ondernemers structureel onder het niveau zitten dat AI-assistenten als citeerbaar beschouwen, niet omdat ze slechte content hebben, maar omdat die content niet is ingericht op directe antwoorden.
De vuistregel: beantwoord de vraag in de eerste zin. Gebruik daarna één statistiek met bron. Voeg een FAQ-blok toe met vragen die klanten ook aan een AI zouden stellen. En gebruik concrete namen, datums en cijfers in plaats van vage omschrijvingen. Een zin als "onze service is snel" levert geen citatie op. "Gemiddelde levertijd: 1,8 werkdag (Q1 2026)" wel, want dat is een direct, verifieerbaar antwoord.
Tools als Claude kunnen je helpen een bestaande pagina te herschrijven met meer feitsdichtheid en een betere antwoord-eerst-structuur. Maar de input moet van jou komen: eigen data, eigen klantcases, eigen cijfers. Die zijn per definitie uniek en kunnen door geen concurrent worden gekopieerd, wat precies is waarom AI ze als citeerbare bron verkiest boven generieke blogcontent.
Onze kijk
Wij beheren meer dan 15 eigen sites en meten elke maand wat AI-assistenten zeggen over de onderwerpen waarop die sites actief zijn. Dat geeft een perspectief dat je niet krijgt uit theoriestukken: wat vandaag werkt, en wat alleen klinkt alsof het zou werken.
De term "vindbaar in ChatGPT" maakt het probleem te klein. ChatGPT is op dit moment de grootste speler, maar zijn marktaandeel krimpt snel. Claude en Gemini groeien en citeren op een andere manier. Wie zijn aanpak op één chatbot bouwt, bouwt op zand. Dat is geen mening, dat is wat de data laat zien: 26 procentpunt verlies in acht maanden.
Wat we ook constateren: bedrijven denken dat ze een contentprobleem hebben, terwijl ze eigenlijk een citeerbaarheidsprobleem hebben. Liever één pagina met echte data en een direct antwoord dan twintig dunne blogposts. Die ene pagina wordt geciteerd. De twintig blogposts niet. Onze eigen sites bewijzen dit: muzieklesclub.nl staat nu op 13 keer zoveel vertoningen in Google Search Console als zes maanden geleden, klushobby.nl en computerstartgids.nl beide op 7 keer. Niet door meer te publiceren, maar door citierbaarder te publiceren.
Over de technische basis zijn we ook duidelijk: AI-crawlers blokkeren is voor vrijwel elk mkb-bedrijf contraproductief. Je verdwijnt uit de antwoorden waar je klanten hun vragen stellen, terwijl je niets beschermt wat het waard is te beschermen. Dat 21% van de 500 grootste Nederlandse sites minstens één AI-crawler blokkeert, is een symptoom van onduidelijkheid, geen bewuste keuze. En alles wat we hier schrijven, hebben we zelf gemeten. Verzonnen statistieken zijn dodelijk voor je geloofwaardigheid, juist als het gaat om een onderwerp waarbij AI bepaalt of hij jou als betrouwbare bron ziet.
Bronnen
- AI Platform Citation Patterns - Profound
- ChatGPT Ranking Factors 2026 - Aiboost
- 2026 State of AI Search - Airops
- AI Referral Traffic Share 2026 - Digital Applied
- ChatGPT Traffic Converts 31% Higher - ALM Corp
- FAQ Schema voor AI Search - Frase.io
- Diagnosing Citation Failures in GEO - arXiv
- Analyzing 5,818 robots.txt Files - New Old Web
Hoe lang duurt het voordat ik vindbaar ben in AI-assistenten?
Reken op twee tot zes maanden voor meetbare verandering. AI-assistenten met webtoegang kunnen je content in principe direct oppikken; het opbouwen van platform-aanwezigheid en autoriteit die citaties structureel maken, kost meer tijd.
Moet ik mijn robots.txt aanpassen om vindbaar te zijn?
Alleen als je nu een AI-crawler blokkeert. Controleer via jouw domein/robots.txt of GPTBot, ClaudeBot of Google-Extended geblokkeerd zijn. Is dat niet het geval, dan hoef je niets te wijzigen.
Wat is een llms.txt en heb ik dat nodig?
Een llms.txt is een tekstbestand dat AI-systemen vertelt welke pagina's op je site het meest waardevol zijn. Slechts 7% van de grote NL-sites heeft het. Het is nuttig als signaal, maar FAQ-schema en citeerbare content leveren eerder direct resultaat.
Helpt FAQ-schema ook voor ChatGPT, of alleen voor Google?
FAQ-schema helpt bij meerdere AI-systemen: pagina's met FAQ-schema verschijnen 3,2 keer vaker in Google AI Overviews en hebben gemiddeld 30% hogere citatierate in AI-antwoorden, blijkt uit meerdere onafhankelijke analyses.
Moet ik per AI-platform een andere aanpak gebruiken?
Ja, het citeergedrag verschilt sterk per platform. Claude verwijst bij 92% van koopvragen naar een vergelijkingsplatform; Gemini doet dat bij slechts 22%. Een brede aanpak, platform-aanwezigheid plus directe sitecontent, dekt het meeste terrein.
Hoe weet ik of mijn bedrijf nu al wordt genoemd door AI-assistenten?
Doe de gratis AI-citatie-check op writgo.nl. Je ziet in één overzicht of en hoe je wordt geciteerd. De gemiddelde score van de 123 Nederlandse sites die de check al deden, is 44 van de 100.
Eerste stap: weet waar je nu staat
Optimaliseren voor AI-assistenten heeft geen zin als je niet weet of je nu al geblokkeerd bent, geciteerd wordt of structureel gemist wordt. Controleer vandaag je robots.txt op AI-crawlers, check of je FAQ-schema hebt en doe de gratis AI-citatie-check. Zie je ruimte voor verbetering? Dan vind je in de Writgo-toolkit de stappen om je citeerbaarheid systematisch op te bouwen.
