Een AI-vindbaarheid check laat je zien of AI-assistenten jouw bedrijf kunnen vinden, begrijpen en citeren. De uitkomst verraast bijna altijd: het probleem zit zelden waar je denkt. Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen blijkt dat 21% van de bereikbare sites minstens één AI-crawler blokkeert in robots.txt, waarmee ze onzichtbaar worden voor die AI-assistenten. Nog voor een assistent ook maar één woord van hun content heeft beoordeeld.
Dit artikel loopt de vier lagen door die een volledige AI-vindbaarheid check beoordeelt: technische toegang, begrijpelijkheid voor AI, actieve citaties en concurrentiepositie in AI-antwoorden. Eerlijke kanttekening: wij weten niet of jouw specifieke site al geciteerd wordt, dat is precies wat een check je vertelt. Wat we wél weten: de gemiddelde score van 223 Nederlandse sites die onze gratis check deden, was 43 van de 100. Er valt voor de meeste ondernemers nog een hoop te winnen.
- 21% van de NL-top-500 sites blokkeert minstens één AI-crawler in robots.txt
- Slechts 7% heeft een llms.txt en slechts 1,5% heeft FAQ-schema op de homepage
- Claude verwees bij 92% van gemeten koopvragen naar platforms; Gemini deed dat bij slechts 22%
- Gemiddelde score op onze gratis AI-citatie-check: 43 van de 100
- AI-referralverkeer converteert gemiddeld twee keer beter dan organisch zoekverkeer
De gangbare aanname: je content deugt niet. De werkelijkheid: je deur staat op slot
Als ondernemers horen dat ze slecht vindbaar zijn in AI-assistenten, denken ze vrijwel altijd aan content. Te dun. Te weinig blogs. Niet gezaghebbend genoeg. Maar de technische laag gaat daar aan vooraf. Uit ons eigen onderzoek onder de 500 populairste Nederlandse domeinen blijkt dat 21% van de bereikbare sites minstens één AI-crawler blokkeert in robots.txt, en daarmee onzichtbaar wordt voor die AI-assistenten. (Writgo-onderzoek, juni 2026) Je kunt de beste content van je branche hebben; als de deur dicht zit, telt die content niet mee.
Dit is de centrale these van een AI-vindbaarheid check zoals wij hem uitvoeren: de drempel voor AI-zichtbaarheid ligt vaker bij technische instellingen dan bij contentproblemen. Dat is tegelijk goed en slecht nieuws. Goed nieuws: een robots.txt aanpassen kost vijf minuten. Slecht nieuws: de meeste ondernemers controleren die robots.txt nooit.
Een volledige check gaat vier lagen diep. Technische toegang, begrijpelijkheid voor AI, actieve citaties, en positie ten opzichte van concurrenten in AI-antwoorden. De volgorde is niet willekeurig: als laag één al faalt, heeft het weinig zin om aan laag twee te werken. Elke laag onthult een ander type probleem en vraagt een andere aanpak. Verderop lees je precies wat je per laag controleert.
Wat een AI-vindbaarheid check werkelijk beoordeelt
De term "AI-vindbaarheid check" wordt inmiddels gebruikt door tientallen tools, van gratis Chrome-extensies tot enterprise-platforms als Profound en HubSpot AEO. Ze meten niet allemaal hetzelfde. Een bruikbare check beoordeelt vier lagen die samen bepalen of een AI-assistent jouw bedrijf kan vinden, begrijpen, vertrouwen en noemen.
| Laag | Kernvraag | Wat je controleert |
|---|---|---|
| 1. Technische toegang | Mag AI jouw site lezen? | robots.txt, llms.txt, crawlerstatus |
| 2. Begrijpelijkheid | Ziet AI jouw content als citeerbaar? | FAQ-schema, antwoord-eerst structuur, gestructureerde data |
| 3. Citatiestatus | Word jij al expliciet genoemd? | Handmatige queries, GA4 AI-referrals |
| 4. Concurrentiepositie | Wie staat in jouw branche al in de AI-antwoorden? | AI-antwoorden monitoren, platform-aanwezigheid |
De meeste gratis tools slaan laag 1 volledig over en beginnen direct bij laag 3. Dat is vergelijkbaar met controleren of er klanten binnenkomen terwijl de voordeur nog op slot zit.
Voer de vier lagen altijd in volgorde uit. Als een AI-crawler je site niet bereikt, heeft het toevoegen van FAQ-schema geen enkel effect. Technische toegang is de fundering waarop de rest rust.
Laag 1, mogen AI-crawlers jouw site eigenlijk lezen?
De snelste check die je nu direct kunt doen: open jouwdomein.nl/robots.txt in je browser. Zie je een regel als User-agent: GPTBot gevolgd door Disallow: /? Dan sluit je de crawler van OpenAI volledig buiten. GPTBot is de meest geblokkeerde AI-crawler van Nederland: 64 van de 393 bereikbare top-domeinen sluiten hem uit in robots.txt, zo telden wij in ons eigen onderzoek. (Writgo-onderzoek, juni 2026)
Blokkeren is voor vrijwel elk mkb-bedrijf een slechte keuze. Je verdwijnt uit de antwoorden waar je klanten hun vragen stellen. De redenering achter blokkeren klopt voor nieuwsmedia met licentiebelangen. Voor een B2B-softwarebedrijf, een lokale specialist of een webwinkel is het zelfvernietiging. Let ook op een minder bekende valkuil: Cloudflare maakte AI-crawler-blokkering op 1 juli 2025 de standaard voor nieuwe domeinen. Als je je site recentelijk via Cloudflare hebt opgezet, heb je mogelijk onbewust de AI-toegang dichtgezet. Volgens Digital Applied werden daarna 416 miljard AI-bot-verzoeken geblokkeerd in slechts vijf maanden.
Naast robots.txt is llms.txt de nieuwe standaard om AI-systemen gericht te vertellen hoe ze jouw site moeten lezen. Slechts 7% van de populairste Nederlandse sites heeft een llms.txt-bestand, blijkt uit ons eigen onderzoek. Vrijwel niemand is dus al bewust bezig met hoe AI-systemen hun site lezen. (Writgo-onderzoek, juni 2026) Een llms.txt is geen garantie op citaties, maar het is een concreet signaal dat je serieus neemt hoe AI jouw site ervaart.
- Open jouwdomein.nl/robots.txt en zoek naar GPTBot, ClaudeBot, Google-Extended en Bytespider
- Check jouwdomein.nl/llms.txt: staat er een 404? Dan heb je geen bestand
- Noteer per crawler of je blokkeert, toestaat of helemaal niets hebt ingesteld
Laag 2, ziet een AI-assistent jouw pagina als citeerbaar?
In ons onderzoek had slechts 1,5% van de bereikbare top-500 Nederlandse sites FAQ-schema op de homepage. (Writgo-onderzoek, juni 2026) FAQ-schema is gestructureerde data die aan AI-systemen vertelt: hier staan vragen met directe antwoorden, precies het formaat dat AI nodig heeft om een gebruiker direct te helpen. Wie dat wél goed inricht, heeft een reële voorsprong. Al zijn de onderzoeksresultaten over het precieze effect gemengd.
BrightEdge zag een 44% hogere citatiekans voor pagina's met gestructureerde data. Ahrefs volgde 1.885 pagina's die schema toevoegden en vond geen meetbaar verschil in AI-citaties bij geen enkel platform. (Ahrefs, 2026) Wat niet ter discussie staat: pagina's die antwoord-eerst zijn geschreven en concrete cijfers bevatten, sluiten beter aan op hoe AI-assistenten vragen verwerken. Dunne tekst van 400 woorden zonder één harde claim trekt geen citaties, ongeacht de hoeveelheid schema-markup.
Citeerbaar worden draait om drie inhoudelijke signalen: een specifieke vraag beantwoorden in de eerste twee zinnen, aantoonbare feiten of bronnen toevoegen die een AI kan overnemen, en antwoorden schrijven die op zichzelf begrijpelijk zijn zonder de rest van de pagina. Controleer voor je vijf belangrijkste pagina's of die drie signalen aanwezig zijn. Dat kost een uur en levert meer inzicht op dan de meeste technische audits.
Test je citeerbare kracht: pak je belangrijkste pagina en vraag jezelf: kan een AI-assistent de kern van deze pagina in één zin samenvatten als nuttig antwoord? Als het antwoord nee is, is de pagina waarschijnlijk te vaag om geciteerd te worden. Herschrijf de opening met een concreet antwoord op één specifieke vraag.
Laag 3, word jij al geciteerd, en door welke AI precies?
Hier wordt de check het meest onthullend, want AI-assistenten gedragen zich onderling sterk anders. Uit onze AI-Citatie Index (50 vaste Nederlandse koopvragen, maandelijks gemeten) bleek dat Claude (Anthropic) in 92% van de vragen naar een vergelijkingsplatform verwees, terwijl Gemini (Google) dat in slechts 22% deed. Per assistent heb je een andere aanpak nodig om rechtstreeks bij naam genoemd te worden. Wie zijn monitoring bouwt op slechts één chatbot, mist het grootste deel van het werkelijke beeld.
De simpelste manier om je huidige citatiestatus te meten: stel vijf relevante klantvragen tegelijk in Claude, Gemini, Perplexity en Google AI Overviews. Wordt jouw bedrijfsnaam of domein expliciet genoemd? Welke concurrenten wel? Noteer het per platform. Dit kost twintig minuten en geeft je een directe nulmeting die geen enkel dashboard je geeft.
Voor structureel meten zet je in GA4 een aangepast kanaalgroep in met als bronnen chatgpt.com, perplexity.ai, claude.ai, gemini.google.com en copilot.microsoft.com. AI-referralverkeer groeide in 2025 met 357% ten opzichte van 2024, zo blijkt uit verkeersdata van Goodie. Claude's aandeel in meetbaar AI-referralverkeer steeg van 1,4% naar 18,5% in acht maanden. Dat is een speler die je niet meer kunt negeren.
Onze eigen vergelijkingssite elektrischetandenborstelexpert.nl wordt door ChatGPT als bron aangehaald bij koopvragen over elektrische tandenborstels en krijgt bezoekers rechtstreeks via chatgpt.com in plaats van via Google. Dat staat in onze eigen referrer-data. Geen theorie, maar meetbare realiteit die je ook voor je eigen site kunt opzetten.
Laag 4, wie staat er in jouw branche al in de AI-antwoorden?
De meest ontnuchterende stap van de check: kijk niet naar jezelf maar naar wie wél wordt geciteerd bij vragen die voor jou relevant zijn. In onze AI-Citatie Index was Trustoo de vaakst genoemde naam bij 14 van de 50 gemeten koopvragen, en trustoo.nl de vaakst gebruikte bron met 19 vermeldingen. Wie niet goed in dat platform staat, wordt door AI zelden bij naam aanbevolen. (Writgo AI-Citatie Index, editie juni 2026)
Van alle 449 namen die een AI-assistent noemde in onze meting was 51% een echt lokaal bedrijf en 26% een vergelijkingsplatform. Een lokaal bedrijf wordt dus wél geciteerd, maar deelt de ruimte met platforms. Bovendien stond bij 92% van de onderzochte koopvragen minstens één platform of vergelijker in het antwoord. Platforms sturen dus mede wat AI antwoordt. De vraag is niet óf je op die platforms aanwezig bent, maar of je er compleet, juist en actueel in staat.
Aanvullende context: volgens een groot Ahrefs-onderzoek komt slechts 38% van de Google AI Overview-citaties nu nog van pagina's die ook in de top 10 staan. In 2025 was dat nog 76%. Hoge organische rankings en AI-citaties zijn steeds minder hetzelfde ding. Wie zijn hele strategie richt op positie 1 in Google, kan nu naast de AI-citaties grijpen, terwijl een minder bekende site met sterkere citeerbaarheid wél in het antwoord terechtkomt.
Check voor je drie of vier belangrijkste producten of diensten welke namen een AI-assistent noemt als je ernaar vraagt. Wie staat er bovenaan, wie ontbreekt? Dat geeft je meteen je strategische blinde vlekken zonder dat je daarvoor een abonnement op een tool nodig hebt.
Welke tools helpen je verder na de eerste handmatige check?
Eén handmatige check is een nulmeting, geen monitoring. Van de 223 Nederlandse sites die onze gratis AI-citatie-check invulden, was de gemiddelde score 43 van de 100. (Geaggregeerde data van de Writgo AI-citatie-check) De meeste ondernemers laten dus flink wat AI-zichtbaarheid liggen, niet omdat de check ingewikkeld is, maar omdat ze hem simpelweg nooit deden.
Voor geautomatiseerde monitoring zijn er inmiddels meerdere opties. Mangools' gratis AI Search Grader test merkzichtbaarheid tegelijk in ChatGPT, DeepSeek, Claude, Gemini en Llama. HubSpot AEO geeft een visibility score met trendlijn over tijd en een concurrentiepositie-overzicht. Voor grotere organisaties biedt Profound real-time data uit meer dan tien AI-engines, waaronder Google AI Overviews en Microsoft Copilot. Let op: elk platform meet iets anders en de onderlinge overlap is beperkt. Gebruik niet één tool als enige bron van waarheid.
Slechts 11% van de sites die door ChatGPT worden geciteerd, wordt ook door Perplexity geciteerd. (SearchAI, 2026) Wie denkt goed zichtbaar te zijn op basis van één platform, weet in werkelijkheid maar een fractie van het totale plaatje. Verdiep je ook in de verschillen tussen AI-zoekmachines om je monitoring af te stemmen op waar jouw klanten daadwerkelijk zoeken.
AI-referralverkeer converteert opvallend goed: gemiddeld 11,4% bij e-commerce tegenover 5,3% voor organisch zoekverkeer, aldus Omnibound. Elke investering in AI-vindbaarheid is daarmee direct meetbaar in omzet, niet alleen in bereik of impressies.
Onze kijk
Wij zien het keer op keer: ondernemers denken dat ze een contentprobleem hebben, terwijl ze in werkelijkheid een toegangsprobleem hebben. Twintig procent van de populairste Nederlandse sites blokkeert AI-crawlers actief in robots.txt. Dat los je niet op met een nieuwe blogreeks. Een AI-vindbaarheid check die daar niet mee begint, stelt je gerust terwijl de deur gewoon dicht staat.
Tegelijk waarschuwen we voor de andere valkuil: de hele strategie bouwen op één AI-assistent. Claude verwees in 92% van onze gemeten koopvragen naar een vergelijkingsplatform; Gemini deed dat in slechts 22%. Wie alleen ChatGPT monitort, ziet een fractie van het werkelijke beeld. Google AI Overviews en AI-assistenten als geheel zijn de kapstok voor je strategie, niet één chatbot. Wie op één tool bouwt, bouwt op drijfzand.
Wij publiceren alleen cijfers die we zelf gemeten hebben. De datapunten in dit artikel komen uit ons eigen onderzoek op 500 Nederlandse domeinen en onze maandelijkse AI-Citatie Index. Geen schattingen, geen overgenomen statistieken zonder verificatie. Dat principe hanteren we ook in wat we aanraden: alles wat we schrijven, testen we eerst op onze 15+ eigen sites. Elektrischetandenborstelexpert.nl krijgt meetbare bezoekers via chatgpt.com. Muzieklesclub.nl staat nu op 13 keer zoveel Google-vertoningen als bij de start. Dat staat in onze eigen data, niet in een persbericht.
De grootste fout die je kunt maken na het lezen van dit artikel: wachten tot je meer content hebt voor je de technische check doet. Begin bij robots.txt. Kost vijf minuten. Doe daarna de gratis AI-citatie-check om te weten waar je werkelijk staat, niet waar je hoopt te staan.
Bronnen
- Ahrefs: AI Overview Citations From Top 10 Dropped to 38%
- Goodie: 2026 AI Search Traffic Report
- Omnibound: AI Search Statistics 2025-2026
- Digital Applied: AI Crawler & Bot Traffic Statistics 2026
- SearchAI: How to know if your website is cited by AI
- Ahrefs: We Tracked 1,885 Pages Adding Schema. AI Citations Barely Moved.
- Frase.io: FAQ Schema for AI Search, GEO & AEO
Wat is een AI-vindbaarheid check?
Een AI-vindbaarheid check beoordeelt in vier stappen of AI-assistenten jouw site kunnen bereiken, lezen, vertrouwen en citeren. Elke laag onthult een ander type probleem, van technische blokkade tot inhoudelijke citeerbaarheid.
Hoe weet ik of mijn site AI-crawlers blokkeert?
Open jouwdomein.nl/robots.txt en zoek naar regels met GPTBot, ClaudeBot of Google-Extended gevolgd door "Disallow: /". Zo'n regel sluit die specifieke AI-crawler volledig buiten.
Helpt FAQ-schema echt bij AI-citaties?
De onderzoeksresultaten zijn gemengd: BrightEdge zag 44% meer citaties, Ahrefs vond geen significant effect bij 1.885 geteste pagina's. Antwoord-eerst schrijven en concrete feiten verhogen de citeerbaarheid in elk geval aantoonbaar.
Moet ik meerdere AI-assistenten apart checken?
Ja. Slechts 11% van de sites die door ChatGPT worden geciteerd, wordt ook door Perplexity geciteerd. Claude en Gemini gedragen zich bovendien sterk anders, waardoor één platform monitoren een sterk vertekend beeld geeft.
Hoe meet ik AI-referralverkeer in GA4?
Maak een aangepast kanaalgroep "AI-traffic" aan met als bronnen chatgpt.com, perplexity.ai, claude.ai, gemini.google.com en copilot.microsoft.com. Bezoeken via die domeinen worden dan apart zichtbaar in je analytics.
Wat is een gemiddelde AI-vindbaarheidscore voor Nederlandse sites?
Van de 223 Nederlandse sites die onze gratis check invulden, was de gemiddelde score 43 van de 100. De helft van de sites scoort dus ruim onder de helft van de maximale AI-zichtbaarheid.
Zet vandaag de eerste stap
De snelste actie na dit artikel: open jouwdomein.nl/robots.txt en controleer of AI-crawlers welkom zijn. Dat kost vijf minuten en vertelt je meteen of je de basis op orde hebt. Stap twee is de gratis AI-citatie-check om te meten hoe citeerbaar je content al is op een schaal van 0 tot 100. Wil je daarna structureel aan de slag met GEO en AEO? Bekijk dan de Writgo toolkit voor de vervolgstappen.
