Hoeveel verdient een Rechter?

Wat doet een Rechter?

Een rechter is een juridisch professional die namens de overheid rechtspraak uitoefent in Nederland. Rechters behandelen zaken bij rechtbanken, gerechtshoven of de Hoge Raad, afhankelijk van hun specialisatie en ervaring. Ze bestuderen juridische documenten, leiden zittingen, horen getuigen en deskundigen, en doen uitspraak in civiele, strafzaken, bestuursrechtelijke of handelszaken. De werkomgeving bestaat voornamelijk uit rechtbanken en gerechtshoven verspreid over Nederland, waar rechters werken in een formele en onafhankelijke setting. Naast het wijzen van vonnissen schrijven rechters uitgebreide motivaties en beschikkingen, waardoor nauwkeurigheid en juridische expertise essentieel zijn.

Hoeveel verdient een Rechter in 2026?

Het salaris van een rechter in Nederland varieert in 2026 tussen de €6.000 en €12.000 bruto per maand, met een gemiddelde van ongeveer €9.000 bruto per maand. Deze bedragen zijn gebaseerd op de door de overheid vastgestelde salarisschalen voor rechterlijke ambtenaren. Het brutosalaris is het bedrag vóór aftrek van belasting en premies voor sociale verzekeringen. Voor rechters betekent dit dat het nettosalaris na aftrek ongeveer 60-65% van het brutobedrag bedraagt, afhankelijk van persoonlijke omstandigheden zoals fiscale toeslagen en heffingskortingen.

Rechters vallen onder de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren (Wrra), wat betekent dat hun salarissen wettelijk zijn vastgelegd en niet onderhandelbaar zijn zoals in de private sector. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd volgens de algemene salarisverhoging voor ambtenaren. Naast het basissalaris ontvangen rechters toeslagen voor onregelmatige diensten indien van toepassing, en hebben ze recht op een 13e maand en vakantiegeld van 8% over het jaarsalaris.

Het startsalaris voor rechters ligt rond de €6.000 bruto per maand, wat neerkomt op ongeveer €72.000 op jaarbasis exclusief toeslagen. Met jarenlange ervaring en doorgroei naar hogere functies kunnen rechters uitkomen op €12.000 bruto per maand of €144.000 per jaar. Dit maakt het rechterschap tot een van de beter betaalde juridische functies binnen de publieke sector.

Salaris per ervaringsniveau

Rechter-plaatsvervanger (starter): Beginnende rechters starten vaak als rechter-plaatsvervanger (Raio: rechterlijk ambtenaar in opleiding) met een salaris tussen €6.000 en €6.500 bruto per maand. Deze fase duurt gemiddeld zes jaar en omvat een intensief opleidingstraject waarin juridische kennis wordt gecombineerd met praktijkervaring bij verschillende rechtbanken.

Rechter (medior): Na succesvolle afronding van de Raio-opleiding worden juristen benoemd tot rechter met een salaris tussen €7.500 en €9.500 bruto per maand. Op dit niveau behandelen rechters zelfstandig zaken en bouwen ze expertise op in specifieke rechtsgebieden zoals strafrecht, civiel recht of bestuursrecht. De meeste rechters bevinden zich in deze categorie.

Senior rechter en gespecialiseerde functies: Ervaren rechters met 15 tot 20 jaar dienst en rechters met gespecialiseerde functies verdienen tussen €10.000 en €12.000 bruto per maand. Dit betreft onder andere raadsheren bij gerechtshoven, vice-presidenten van rechtbanken, en rechters die complexe of internationale zaken behandelen. Raadsheren bij de Hoge Raad verdienen aan de bovenkant van deze schaal.

Salaris per sector en regio

Overheid: Nagenoeg alle rechters in Nederland werken voor de overheid, aangezien rechtspraak een exclusieve overheidstaak is. De salarissen zijn landelijk uniform en vastgelegd in wettelijke regelingen. Er is geen verschil in salaris tussen verschillende rechtbanken of gerechtshoven; een rechter in Amsterdam verdient hetzelfde als een rechter in Leeuwarden of Maastricht.

Private sector: Rechters kunnen niet in loondienst voor private partijen werken vanwege de onafhankelijkheid van de rechtspraak. Wel kiezen sommige voormalige rechters na hun rechterlijke carrière voor functies als advocaat, legal counsel bij grote ondernemingen, of arbiter bij private arbitrage-instituten, waar de verdienmogelijkheden aanzienlijk hoger kunnen liggen (€150.000 tot €300.000+ per jaar).

Regionale verschillen: Hoewel het salaris identiek is in alle regio's, kunnen de secundaire arbeidsvoorwaarden verschillen. Rechters in de Randstad ontvangen vaak een woonplaatsvergoeding of kunnen gebruikmaken van voorzieningen voor duur wonen, wat de feitelijke koopkracht kan beïnvloeden. De drukke rechtbanken in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag kunnen daarnaast meer doorgroeimogelijkheden bieden door het grotere aantal complexe zaken.

Factoren die het salaris beïnvloeden

Jaren ervaring: De belangrijkste factor is het aantal dienstjaren. Rechters doorlopen periodieke salarisverhogingen volgens vaste schalen, waarbij elke twee jaar een stap omhoog wordt gemaakt tot het maximum van de schaal is bereikt.

Type rechtspraak: Rechters bij gerechtshoven (raadsheren) verdienen meer dan rechters bij rechtbanken. Raadsheren bij de Hoge Raad bevinden zich aan de absolute top van de salarisschaal vanwege de complexiteit en het maatschappelijk gewicht van hun uitspraken.

Leidinggevende functies: Vice-presidenten, presidenten van rechtbanken en functionarissen met managementtaken ontvangen een leidinggevende toeslag bovenop hun reguliere salaris, wat kan oplopen tot €1.000-€2.000 extra per maand.

Specialisatie: Rechters die zich specialiseren in complexe rechtsgebieden zoals internationaal strafrecht, fiscaal recht of Europees recht kunnen sneller doorgroeien naar hogere functies, hoewel dit niet direct het salaris beïnvloedt binnen de vaste schalen.

Nevenactiviteiten: Rechters mogen met toestemming beperkte nevenactiviteiten uitoefenen zoals lesgeven aan universiteiten, publiceren van juridische literatuur of deelnemen aan tuchtcolleges. Dit kan enkele duizenden euro's extra per jaar opleveren, maar is streng gereguleerd om belangenverstrengeling te voorkomen.

Aanvullende kwalificaties: Hoewel niet direct salarisverhogend, kunnen internationale ervaring, promoveren of bijzondere expertises wel leiden tot snellere benoemingen in hogere functies, wat indirect het salaris beïnvloedt.

Opleiding en carrièrepad

Om rechter te worden is een afgeronde masteropleiding Nederlands recht vereist. Na het behalen van de master solliciteren kandidaten naar de Raio-opleiding (Rechterlijke Ambtenaar In Opleiding), een zeer selectief programma met jaarlijks ongeveer 50 plaatsen voor honderden sollicitanten. De Raio-opleiding duurt zes jaar en combineert theorie met praktijkstages bij verschillende rechtbanken en rechtsgebieden.

Tijdens de Raio-periode worden kandidaten opgeleid in strafrecht, civiel recht en bestuursrecht, ongeacht hun latere specialisatie. Na succesvolle afronding volgt een benoeming tot rechter door de Koning, waarna rechters voor het leven worden benoemd met een pensioengerechtigde leeftijd van 70 jaar.

Het carrièrepad verloopt via rechter bij de rechtbank, raadsheer bij het gerechtshof, en mogelijk raadsheer bij de Hoge Raad. Dit traject duurt gemiddeld 20-25 jaar. Sommige rechters kiezen voor een specialisatie zoals kinderrechter, strafrechter of handelsrechter, terwijl anderen leidinggevende functies ambiëren. Het maximale salaris wordt meestal bereikt na ongeveer 18-22 dienstjaren, afhankelijk van doorgroei naar hogere functies.

Als zzp'er of freelancer

Rechters kunnen vanwege hun ambtelijke status niet als zzp'er of freelancer werken tijdens hun actieve loopbaan. De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechtspraak vereist een vaste aanstelling bij de overheid. Er bestaat wel de functie van rechter-plaatsvervanger op contractbasis, maar deze worden betaald per zitting volgens vastgestelde tarieven (€250-€450 per zittingsdag) en niet als