Hoeveel verdient een Gevangenisbewaarder?

Wat doet een Gevangenisbewaarder?

Een gevangenisbewaarder, ook wel penitentiair inrichtingswerker (PIW'er) genoemd, is verantwoordelijk voor de bewaking, begeleiding en resocialisatie van gedetineerden in penitentiaire inrichtingen. De werkzaamheden omvatten het handhaven van orde en veiligheid, het begeleiden van gedetineerden bij dagelijkse activiteiten, het voeren van gesprekken en het signaleren van problemen. Daarnaast verzorgen gevangenisbewaarders administratieve taken, voeren zij inspecties uit en werken zij nauw samen met collega's, maatschappelijk werkers en andere professionals binnen de inrichting. Het is een veeleisend beroep dat zowel fysieke als mentale veerkracht vereist, met onregelmatige werktijden inclusief nacht- en weekenddiensten.

Hoeveel verdient een Gevangenisbewaarder in 2026?

In 2026 ligt het salaris van een gevangenisbewaarder in Nederland tussen de €3.000 en €4.000 bruto per maand. Het startsalaris bedraagt ongeveer €3.000 bruto maandelijks, terwijl ervaren medewerkers tot €4.000 bruto kunnen verdienen. Deze bedragen zijn exclusief toeslagen voor onregelmatige diensten, die een aanzienlijk deel van het totale inkomen kunnen vormen.

Het brutosalaris is het bedrag vóór inhoudingen van loonheffing en premies voor sociale verzekeringen. Van het brutosalaris gaan belasting en premies af, waarna het nettosalaris overblijft - het bedrag dat daadwerkelijk op je rekening wordt gestort. Bij een bruto maandsalaris van €3.000 houdt een alleenstaande zonder toeslagen ongeveer €2.200 tot €2.400 netto over, afhankelijk van de persoonlijke situatie en fiscale aftrekposten.

Belangrijk om te weten is dat gevangenisbewaarders werken volgens de CAO Rijk, met vaste salarisschalen. De functie valt doorgaans in schaal 5 of 6, waarbij jaarlijkse periodieken zorgen voor automatische salarisverhogingen tot het maximum van de schaal is bereikt. Daarbovenop ontvangen medewerkers toeslagen van minimaal 20% tot 70% voor onregelmatige diensten, afhankelijk van het moment waarop gewerkt wordt.

Salaris per ervaringsniveau

Starter/Junior (0-2 jaar ervaring): Als beginnend gevangenisbewaarder start je met ongeveer €3.000 tot €3.200 bruto per maand. In deze fase volg je nog opleidingen en werk je onder begeleiding van ervaren collega's. Met toeslagen voor onregelmatige diensten kan het totale inkomen uitkomen op €3.600 tot €4.000 bruto maandelijks.

Medior/Ervaren (2-8 jaar ervaring): Na enkele jaren ervaring en het afronden van alle benodigde opleidingen groeit het salaris naar €3.400 tot €3.700 bruto per maand. In deze fase draai je zelfstandig diensten en kun je worden ingezet op verschillende afdelingen. Inclusief toeslagen verdien je gemiddeld €4.200 tot €4.600 bruto per maand.

Senior/Specialist (8+ jaar ervaring): Ervaren gevangenisbewaarders die doorgroeien naar functies als hoofdbewaarder of teamleider kunnen rekenen op €3.800 tot €4.000 bruto per maand in de basissalarisschaal. Met toeslagen en eventuele functietoelagen ligt het totale inkomen tussen €4.800 en €5.500 bruto maandelijks. Specialisten die zich richten op specifieke afdelingen zoals Extra Beveiligde Inrichtingen (EBI) kunnen aanspraak maken op extra toeslagen.

Salaris per sector en regio

Overheid: Vrijwel alle gevangenisbewaarders in Nederland werken voor de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Het salaris wordt bepaald door de CAO Rijk en is daarmee gestandaardiseerd. Dit biedt zekerheid en transparantie, met duidelijke loopbaanpaden en automatische salarisverhogingen.

Privaat: In Nederland zijn enkele particuliere beveiligingsbedrijven actief in detentiecentra of justitiële jeugdinrichtingen. Deze bieden vergelijkbare salarissen als de overheid, maar vaak met minder secundaire arbeidsvoorwaarden zoals pensioenopbouw en baanzekerheid.

Regionale verschillen: In tegenstelling tot veel andere beroepen zijn er bij gevangenisbewaarders nauwelijks regionale salarisverschillen, omdat het salaris wordt bepaald door de landelijke CAO Rijk. Wel kunnen de kosten van levensonderhoud in de Randstad hoger zijn, waardoor het nettobedrag daar in koopkracht minder ver reikt. Penitentiaire inrichtingen bevinden zich door heel Nederland, van Vught tot Zwolle en van Almere tot Ter Apel, maar het basissalaris blijft gelijk ongeacht de locatie.

Factoren die het salaris beïnvloeden

Werkervaring: De belangrijkste factor is het aantal dienstjaren. Via de periodieke verhogingen in de salarisschaal stijgt je salaris jaarlijks automatisch tot je het maximum bereikt. Dit duurt gemiddeld 10 tot 15 jaar.

Opleidingsniveau: Hoewel de basisopleiding PIW'er gelijk is voor iedereen, kunnen aanvullende opleidingen zoals HBO Sociaal Juridische Dienstverlening kansen bieden op doorgroei naar leidinggevende functies met hogere salarisschalen.

Type inrichting: Werken in een Extra Beveiligde Inrichting (EBI) of een inrichting voor langgestraften levert vaak extra toeslagen op vanwege de verhoogde risico's en complexiteit van het werk.

Onregelmatige diensten: Het aantal nacht-, avond- en weekenddiensten heeft direct invloed op het totale inkomen. Medewerkers die structureel meer onregelmatige diensten draaien, kunnen hun inkomen met 30-50% verhogen ten opzichte van het basissalaris.

Functieniveau: Doorgroeien naar functies als hoofdbewaarder, coördinator of afdelingsmanager betekent een stap naar een hogere salarisschaal, vaak schaal 7, 8 of hoger, met bedragen tot €5.000 bruto per maand of meer.

Specialisaties: Medewerkers met specialisaties zoals crisisinterventie, gedragsdeskundigheid of opleider van nieuwe collega's kunnen aanspraak maken op functietoeslagen van €100 tot €300 bruto per maand extra.

Opleiding en carrièrepad

Om gevangenisbewaarder te worden is minimaal een MBO niveau 3-diploma vereist, bij voorkeur in een richting zoals beveiliging, maatschappelijke zorg of een vergelijkbaar vakgebied. Na aanname volg je de verplichte opleiding tot Penitentiair Inrichtingswerker bij de DJI Academie. Deze opleiding duurt ongeveer 18 maanden en combineert theorie met praktijkervaring in een penitentiaire inrichting. Tijdens de opleiding ontvang je al salaris.

Het carrièrepad begint als PIW'er op de werkvloer, waar je ervaring opdoet met verschillende afdelingen en doelgroepen. Na enkele jaren kun je doorgroeien naar hoofdbewaarder, waarbij je verantwoordelijk bent voor een afdeling of dienst. Verdere doorgroeimogelijkheden zijn teamleider, afdelingsmanager of zelfs directiefuncties binnen een inrichting. Ook kun je specialiseren in reclassering, gedragsinterventie of opleiding en training.

Het maximale salaris binnen de standaard PIW-schaal bereik je na circa 10 tot 15 dienstjaren. Voor doorgroei naar hogere schalen zijn vaak aanvullende opleidingen nodig op HBO-niveau, wat extra jaren studie vergt maar wel kansen biedt op aanzienlijk hogere salarissen en meer verantwoordelijkheid.

Als zzp'er of freelancer

Werken als zelfstandige gevangenisbewaarder is in Nederland vrijwel onmogelijk, omdat bewaking en begeleiding van gedetineerden wettelijk is voorbehouden aan overheidspersoneel of medewerkers van erkende instellingen. De functie vraagt om bevoegdheden en verantwoordelijkheden die alleen binnen een formeel dienstverband kunnen worden uitgeoefend.

Wel zijn er