Signaalwoorden van tegenstelling: maak je tekst sterker!

Signaalwoorden van tegenstelling: maak je tekst sterker!

Signaalwoorden, ook wel verbindwoorden genoemd, zijn onmisbaar in een goede tekst. Ze geven de zinnen samenhang en verduidelijken de boodschap die de schrijver te delen heeft. We hebben in een andere blog al uitgelegd wat signaalwoorden precies zijn, en welke soorten signaalwoorden er zijn, maar nu gaan we wat extra licht werpen op een specifiek type signaalwoord, namelijk de signaalwoorden van tegenstelling.

Wat is een signaalwoord van tegenstelling?

Een signaalwoord van tegenstelling geeft, zoals je zou verwachten, een tegenstelling aan. Oftewel, er wordt een koppeling gemaakt tussen twee of meerdere zinnen die aangeven dat iets gezegd wordt dat in tegenstrijd gaat met een stelling of aanname dat eerder is aangegeven. Kijk maar eens naar dit voorbeeld:

Twee zinnen:

1. Veel mensen denken dat spinnen insecten zijn.

2. Spinnen zijn geen insecten

Deze twee stukken informatie lezen natuurlijk niet lekker, dus wil je ze aan elkaar koppelen om er een mooi, coherent stuk tekst van te maken. Dit lees echter ook niet lekker:

Veel mensen denken dat spinnen insecten zijn. Spinnen zijn geen insecten.

Dat is precies waarom we verbindwoorden gebruiken. Omdat de tweede zin een tegenstelling is van de eerste zin, zetten we er een signaalwoord van tegenstelling tussen. Enkele tegenstelling-signaalwoorden zijn de volgende:

– maar
– toch
– echter
– desondanks
– daarentegen
– hoewel
– daar staat tegenover

Bij het lezen van deze woorden, merk je al gelijk dat er een tegenstelling zal volgen. Laten we voor het gemak het bovenste – en tevens meest bekende – signaalwoord van tegenstelling nemen, namelijk ‘maar’. De zin wordt nu als volgt:

Veel mensen denken dat spinnen insecten zijn, maar spinnen zijn geen insecten.

Om de zin nóg wat beter te laten lopen, doen we ons teniet van de herhaling. Oftewel, we passen de tweede keer dat ‘spinnen’ en ‘insecten’ geschreven staat, even aan:

Veel mensen denken dat spinnen insecten zijn, maar dat zijn ze niet.

Zoals je ziet, leest de zin nu een stuk lekkerder weg en komt de kennis daardoor makkelijker binnen.

Verband van tegenstelling

Elk signaalwoord geeft een bepaald verband aan. In dit geval betreft dit het verband van ‘tegenstelling’. Zoals we eerder benoemd hebben, wordt er bij tegenstelling een boodschap gegeven die in tegenstrijd gaat met een eerdere stelling.

Een verband van tegenstelling kom je vaak tegen in beschouwende of overtuigende teksten. Dat zijn respectievelijk teksten waarin argumenten zowel onderbouwd als verworpen worden om de lezer mee te nemen in de mening van de schrijver, of de lezer ervan wil overtuigen iets te doen, zoals het doen van een aankoop.

Verband van tegenstelling om de lezer te overtuigen

Hoe gebruik je een verband van tegenstelling dan om de lezer van iets te overtuigen? Wel, eigenlijk is het heel eenvoudig: alle mogelijke problemen of tegenargumenten die de lezer kan hebben bij het lezen van je tekst, breng jij al aan tafel, om ze vervolgens ervan af te vegen. Kijk maar eens naar deze stellingen:

1. Product X zou wel ontzettend duur zijn
2. Product X is niet duur

Een probleem dat jouw lezer in dit geval zou kunnen hebben bij het lezen van je tekst, is dat je product duur is. Om dit idee weg te halen, gebruik je een zin met een signaalwoord van tegenstelling, zodat de lezer zich hier geen zorgen over hoeft te maken. Kijk maar mee:

“Product X zou waarschijnlijk wel erg duur zijn, hoor ik je denken. Echter, dat is niet het geval.”

Het signaalwoord ‘echter’ geeft hier aan dat de mogelijke stelling van de lezer onterecht is. Zo kan je bij de tegenstelling signaalwoorden gebruiken om de lezer te overtuigen.

Verband van tegenstelling bij tegenargumenten

Ook bij teksten waarin je de lezer wil overtuigen van je mening, of op zijn minst wil leren jouw perspectief te begrijpen, kan je signaalwoorden van tegenstelling gebruiken. Dit doe je door de mogelijke tegenargumenten die de lezer kan hebben, te benoemen én verwerpen. Met een signaalwoord een tegenargument aanpakken, is ontzettend effectief; kijk maar eens naar de twee stellingen in dit voorbeeld:

1. Blauw is een populairdere kleur voor logo’s  
2. De kleur rood valt meer op

Stel dat jij je lezer ervan wil overtuigen dat rode logo’s de beste logo’s zijn. Dan is het zaak dat jij alle mogelijke tegenargumenten naar voren haalt en ze weer tegenspreekt. De stellingen hierboven zijn natuurlijk overgesimplificeerd, maar dat is puur voor de eenvoud van de uitleg. Door weer een signaalwoord te gebruiken, kan jij dit tegenargument naar jouw eigen hand draaien.

“Veel bedrijven hebben blauw gekozen voor hun logo’s. Hoewel dat inderdaad aangeeft dat het een populaire kleur is, is rood veel opvallender.”

Je ziet dat we een beetje gespeeld hebben met de zinnen. Doe dit vooral, want elk tegenargument te lijf gaan met enkel het woord ‘maar’ maakt je tekst vrij saai.

Verband van tegenstelling voor verrassing

Een laatste toepassing voor signaalwoorden van tegenstelling, is dat je de lezer er mee kan verrassen. Dit maakt de tekst aanzienlijk interessanter én leuker om te lezen. Eenvoudige informatie (zoals het voorbeeld van de spin) kan je een stuk leuker brengen door er een verband van tegenstelling in te gooien. Kijk maar eens mee:

Je wilt de volgende informatie geven:

“Pinoccio vermoordde Japie Krekel in het originele verhaal”

Kijk eens hoe je deze informatie kan brengen met een signaalwoord van tegenstelling:

“Iedereen kent het verhaal van de vrolijke Pinoccio en zijn vriend Japie Krekel. Toch zat het echte verhaal nét iets anders…”

Het signaalwoord ‘toch’ zorgt dat de lezer geïnteresseerd raakt naar wat wél klopt. Wat is het verhaal dat je wil vertellen? Dit kan werkelijk met elk stuk informatie werken!

Ken je verband!

Je gebruikt een signaalwoord zodat het verband tussen twee zinnen duidelijk wordt, dus zorg dat je zelf goed weet wat je precies wil zeggen. Want zodra je zelf niet weet welk verbanden er in jouw verhaal zitten, zal de lezer dit al helemaal niet. En je wil natuurlijk het tegengestelde.

Over de Auteur

Wij zijn Writgo.nl! Een gepassioneerd schrijversteam dat dagelijks voor je klaar staat om al je content te schrijven. Naast het schrijven van content voor onze klanten delen we ook op deze website met regelmaat interessante dingen die gaan over het online ondernemerschap en online geld verdienen. Hiermee hopen we ook mensen die nog niet begonnen zijn, warm te krijgen voor het starten van een eigen business.

[class^="wpforms-"]
[class^="wpforms-"]